Sprawdzanie zarysu zębów ślimaka

Sprawdzanie dokładności zarysu zębów ślimaka można oprzeć na jednej z trzech metod, stosowanych w miernictwie warsztatowym do sprawdzania kształtu. Jedna z tych metod polega na obserwacji szczeli ny świetlnej między sprawdzaną powierzchnią zęba a krawędziowym liniałem pomiarowym, druga — na obserwacji wychyleń wskazówki czujnika przesuwanego w określonym kierunku, którym jest teoretyczny zarys zęba, trzecia zaś — na porównaniu otrzymanego w dużym powiększeniu obrazu zęba z zarysem zęba wykonanym w tej samej skali na rysunku.

Sprawdzenie zarysu zęba wg obserwacji szczeliny świetlnej między powierzchnią zęba a krawędziowym liniałem pomiarowym podano na rysunku. Ślimak umieszczony jest w kłach przyrządu pomiarowego. Na suporcie tego przyrządu znajduje się kątomierz ustawiony poziomo. Widoczna na fotografii skala kątomierza pozwala nastawić ramię pomiarowe kątomierza pod dowolnym kątem. Aby umożliwić łatwą i dobrą obserwację szczeliny świetlnej ramię pomiarowe zakończone jest ostrą krawędzią. Do sprawdzania ślimaków, których zęby mają śrubową powierzchnię prostoliniową, stosuje się liniały prostoliniowe. W przypadku ślimaków Archimedesa ostrze ramienia pomiarowego umieszcza się na wysokości kłów. Dzięki temu sprawdzanie zarysu odbywa się w prostoliniowym przekroju osiowym. Natomiast w przypadku ślimaków ewolwentowych ostrze ramienia pomiarowego ustawia się w płaszczyźnie stycznej do walca zasadniczego. Aby to umożliwić, cały kątomierz przesuwany jest pionowo za pomocą śruby mikrometrycznej.

Sprawdzenie zarysu zęba, płaski sprawdzian kształtu zęba


Do sprawdzania zarysu zębów stosowane bywają również płaskie sprawdziany kształtu, opierające się swymi występami na powierzchni zewnętrznej ślimaka. Jest to jednak sprawdzian dość trudny w użyciu, a co gorsze, użycie jego wymaga bardzo dokładnego wykonania powierzchni zewnętrznej ślimaka, która staje się wtedy bazą pomiarową.

Przyrząd czujnikowy

Przyrządy czujnikowe do sprawdzania zarysu budowane są w różnych odmianach. Jeden z tych przyrządów pokazany jest na rysunku. Na rysunku przedstawiono ogólny widok przyrządu, na rysunku pokazano z bliska suport pomiarowy w chwili dokonywania pomiaru, a schemat na rysunku wyjaśnia zasadę pomiaru. Dla dokonania pomiaru suport pomiarowy należy skręcić pod kątem odpowiadającym kątowi zarysu. Jak widać z rysunku, prowadnicę górnego suportu można skręcić pod bardzo dokładnym kątem, wykorzystując do tego celu zasadę stosowaną w sinuśnicy.

Prowadnice skręca się dokoła osi czopa 5. Żądany kąt skrętu prowadnic uzyskuje się przez odpowiedni dobór stosu płytek wzorcowych 9. Zależnie od tego, która strona zębów jest badana, prowadnice trzeba skręcić w jedną lub drugą stronę, wykorzystując do tego celu czop 8' lub 8". W czasie pomiaru górny suport 4 przesuwa się wraz z końcówką pomiarową 1, zamocowaną na jednym ramieniu dźwigni dwuramiennej, obracającej się dokoła czopa 6. Na drugim ramieniu tej dźwigni opiera się końcówka czujnika 7. Jakiekolwiek odchylenia zarysu zęba od kierunku drogi suportu powodują wychylenia wskazówki czujnika 7.

 

 

Drukuj