Metody docierania stosowane przez system Gleasona

W systemie Gleasona stosowane są następujące metody docierania zębów:
— metoda podstawowa,
— metoda PERIM-MATE,
— metoda PERIM-MATE zmodyfikowana,
— metoda centryczna.

Wszystkie wymienione metody polegają na odpowiednim kojarzeniu ruchów względnych przy docieraniu kół.

Metoda podstawowa stosowana jest przy użyciu starszych konstrukcji docieraczek, lecz może być również realizowana na najnowszych obrabiarkach. Cykl docierania zębów wg tej metody ilustruje rysunek. Proces docierania rozpoczyna się od środka szerokości zęba i przesuwa się do strefy większych modułów zgodnie z kierunkiem A i wraca do punktu wyjściowego. W następnej fazie cyklu realizowana jest obróbka zęba od strony mniejszych modułów zgodnie z kierunkiem B. Sterowane automatycznie zmiany współrzędnych V, H, J pozwalają na wchodzenie w kontakt żądanych stref docieranych zębów. Ślad współpracy uzyskiwany po procesie docierania wg metody podstawowej pokazany jest na rysunku.

Metoda PERIM-MATE może być stosowana wyłącznie na obrabiarkach z elektronicznym sterowaniem. Cykl docierania zębów wg tej metody zilustrowany jest na rysunku, a uzyskiwany ślad współpracy kół docieranych na rysunku. Proces docierania rozpoczyna się od punktu centralnego i w początkowej fazie realizowany jest cykl metody podstawowej. Po spełnieniu cyklu podstawowego następuje automatycznie zwiększenie luzu obwodowego i realizowana jest druga faza, tzn. docieranie głów zębów. W tej fazie obróbka prowadzona jest przy zmienionych parametrach w dwóch kierunkach, przy czym kolejne strefy powierzchni zębów wprowadzane są do współpracy automatycznie. Liczba obrotów kół wykonywana dla tego ustawienia względnego może być dowolnie programowana, tak jak dla cyklu podstawowego. Po zrealizowaniu docierania głów zębów zmieniany jest luz obwodowy na mniejszy i obrabiane są stopy zębów. Również w tym przypadku liczba obrotów kół dla zrealizowania tej fazy cyklu może być programowana. W wyniku stosowania metody docierania PERIM-MATE uzyskuje się powierzchnie zębów pozwalające na większe deformacje pod obciążeniem, lub błędy montażowe bez wpływu na jakość pracy przekładni. Porównanie współpracy powierzchni zębów przekładni docieranych metodą podstawową i PERIM-MATE po zmianie osiowej pozycji zębnika o wielkość +/-0,003" i +/-0,004" zilustrowane jest rysunku.

Metoda PERIM-MATE zmodyfikowana stosowana jest w zależności od obróbki cieplnej i odkształceń przez nią spowodowanych. Metoda zmodyfikowana PERIM-MATE jest trzycyklowa. Pierwszy cykl AB dotyczy docierania głów zębów przy zwiększonym luzie obwodowym. Po zrealizowaniu cyklu AB zmniejszany jest luz. Przy zmienianych warunkach obróbki docierane są stopy zębów. Trzecia faza obróbki wymaga zwiększenia luzu dla doprowadzenia do kontaktu zębów umożliwiającego docieranie środkowej strefy powierzchni zębów. Cykl DD jest realizowany w dwóch kierunkach — jak poprzednie, przy czym we wszystkich fazach mogą być zmieniane parametry obróbki, jak w przypadku metody PERIM-MATE.

Metoda centryczna, której schemat przemieszczeń względnych kół pokazany jest na rysunku, stosowana jest w celu uzyskania najwyższej gładkości i dokładności powierzchni zębów przekładni w strefie, w której pracują pod obciążeniem. Obróbka wg tej metody prowadzona jest w dwóch fazach. W fazie pierwszej realizowany jest cykl odpowiadający metodzie podstawowej (AB), a następnie po zwiększeniu luzu obwodowego przy zmienionych warunkach obróbki i zmniejszonych przemieszczeniach względnych kół powtarzany jest cykl podstawowy (CC).


Obecnie budowane są przez firmę Gleason docieraczki mogące realizować wszystkie omówione metody. Docieraczka 507 (Hypoid PERIM-MATE Lapper) może być wykonywana w dwóch wersjach: jako w pełni zautomatyzowana z magazynem kompletów kół i półautomatyczna z ręcznym zakładaniem i zdejmowaniem. Maszyna przeznaczona jest dla kół samochodów osobowych. Ustawienie wstępne obrabiarki dokonywane jest na podstawie obliczeń numerycznych określających przesunięcia względne kół przy zakładanych błędach montażu i deformacji pod wpływem obciążenia, jak też wprowadzanych beczkowatości zębów. Niezależnie od modelu 507 budowane są inne typy o prostszej konstrukcji, których ustawienie przeprowadza się na podstawie wyników sprawdzenia kół na maszynach kontrolnych.

Drukuj